पर्यावरण संरक्षणासाठी जनजागृतीपर लेख ( कविता कुलकर्णी )
** एनजीएन न्यूज नेटवर्क
“झाडे वाचवा, जंगल वाचवा, निसर्ग वाचवा — हीच आपल्या पुढील पिढीला दिलेली सर्वात मोठी भेट आहे!”
महाराष्ट्राच्या सह्याद्री पर्वतरांगेतील निसर्गसंपदा ही आपली अमूल्य संपत्ती आहे. भीमाशंकर परिसरातील समृद्ध जैवविविधता, वनसंपदा, वन्यजीव आणि निसर्गसौंदर्य यांचे संरक्षण करणे ही केवळ शासनाची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे.
सध्या रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यात साई डोंगर परिसरात प्रस्तावित जलविद्युत ऊर्जा साठवण प्रकल्पासाठी होणाऱ्या वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून राज्यात चर्चा सुरू आहे. या प्रकल्पामुळे मोठ्या प्रमाणावर झाडे तोडली जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असून, पर्यावरणप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांनी पर्यावरणावरील संभाव्य परिणामांविषयी चिंता व्यक्त केली आहे. दुसरीकडे, वन विभागाने भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्यामध्ये या प्रकल्पासाठी बेकायदा वृक्षतोड सुरू असल्याचे वृत्त फेटाळले आहे. त्यामुळे या विषयातील वस्तुस्थिती, प्रकल्पाचे नेमके स्थान आणि पर्यावरणीय परिणाम यांची पारदर्शक माहिती जनतेसमोर येणे आवश्यक आहे.
वृक्षतोडीचे संभाव्य दुष्परिणाम
१. वन्यजीवांचा अधिवास धोक्यात येणे : जंगल हे अनेक प्राणी, पक्षी आणि इतर जीवांचे नैसर्गिक घर आहे. वनक्षेत्र कमी झाल्यास त्यांच्या अधिवासावर परिणाम होऊ शकतो.
२. पर्यावरणाचा समतोल बिघडणे : झाडे हवा शुद्ध ठेवतात, कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेतात आणि स्थानिक हवामानाचे संतुलन राखण्यास मदत करतात.
३. पाण्याच्या स्रोतांवर परिणाम : जंगलांचे संरक्षण मातीची धूप कमी करण्यासाठी आणि जलचक्र संतुलित ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
४. भावी पिढ्यांचे नुकसान : आज आपण निसर्गाचे संरक्षण केले नाही, तर भविष्यातील पिढ्यांना त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागू शकतात.
आमच्या प्रमुख मागण्या
- प्रकल्प परिसरातील वृक्षतोड, वनजमीन आणि पर्यावरणीय मंजुरी यांची वस्तुनिष्ठ माहिती सार्वजनिक करावी.
- पर्यावरणीय परिणामांचे स्वतंत्र आणि पारदर्शक मूल्यमापन करावे.
- स्थानिक ग्रामस्थांचे म्हणणे ऐकून त्यांच्या हरकतींचा योग्य विचार करावा.
- पर्यावरणाला गंभीर हानी होण्याची शक्यता असल्यास पर्यायी जागा आणि पर्यावरणपूरक उपायांचा विचार करावा.
- वृक्षारोपणाबरोबरच लावलेल्या झाडांचे संगोपन आणि जगण्याचे प्रमाण सुनिश्चित करावे.
- वन्यजीव, जैवविविधता आणि नैसर्गिक जलस्रोतांचे संरक्षण करण्यासाठी कठोर उपाययोजना कराव्यात.
माझे नागरिकांना आवाहन
विकासाला आमचा विरोध नाही; मात्र विकास करताना निसर्गाचा विनाश होऊ नये, ही आमची ठाम भूमिका आहे. ऊर्जा निर्मिती आणि विकासकामे महत्त्वाची आहेत, परंतु त्यांचे नियोजन पर्यावरणीय सुरक्षितता, स्थानिक नागरिकांचे हित आणि दीर्घकालीन शाश्वत विकास लक्षात घेऊन झाले पाहिजे.
सोशल मीडियावरील अप्रमाणित माहिती पुढे पाठवण्याऐवजी अधिकृत माहिती तपासा, पर्यावरणविषयक प्रश्नांवर शांततापूर्ण आणि लोकशाही मार्गाने आवाज उठवा आणि वृक्षसंवर्धनाच्या मोहिमेत सहभागी व्हा.
आज एक झाड वाचवणे म्हणजे उद्याच्या अनेक जीवांचे भविष्य सुरक्षित करणे होय.
चला, आपण सर्वजण एकत्र येऊया —
“निसर्ग वाचवूया, जंगल जपूया, महाराष्ट्र हिरवागार बनवूया!”
सप्रेम व पर्यावरण संवर्धनाच्या सामाजिक बांधिलकीतून,
सौ. कविता हर्षल कुलकर्णी
संस्थापिका
रुद्रा कुलकर्णी महिला बहुउद्देशीय सेवाभावी संस्था, नाशिक
पंचवटी महिला अध्यक्ष
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना
Comments are closed.